Haberler

TARİH ÖĞRETMENLERİNE GÜZEL HABER: Aktif Tarih Ortamı İçin 100 Etkinlik Kitabı Yayınlandı

ÖN SÖZ
 
Bu kitap yeni eğitim anlayışı doğrultusunda ortaöğretimde Tarih derslerinde, her sınıf ve her ünitede uygulanılabilecek etkinlik örneklerinden oluşmaktadır. Söz konusu etkinlikler, 2007–2008 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Döneminde Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Tarih Eğitimi Bilim Dalı’nda açılan “Tarih Eğitiminde Yeni Yaklaşımlar” doktora dersi kapsamında “Tarih derslerinde aktif bir öğrenme ortamı için ne yapılabilir?” sorusundan hareketle meydana getirilmiştir. Bu ders kapsamında Tarih derslerinde önerilen etkinliklere yönelik literatür taranmış ve incelenmiştir. Özellikle bu aşamada Amerikan basımı “Breaking Away from the Textbook” ve İngiltere basımı “Enlivening Secondary History” olmak üzere tarih dersine yönelik etkinlik örneklerinin yer aldığı kitaplar, TÜSİAD’ın yakın dönem için hazırladığı tarih kitabı ve sonrasında her sınıfın programları, üniteleri ve ders kitapları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu bağlamda ülkemizin okulları, öğrencileri, tarih programı, ünite konuları ve ders saatleri dikkate alınarak etkinlikler oluşturulmustur. Ortaöğretim 9, 10, 11 ve 12. sınıflar için hazırlanan etkinliklerin bir kısmı incelenen literatürden uyarlanarak,bir kısmı da yeniden oluşturulmuş etkinliklerdir. Söz konusu programlar doğrultusunda her sınıfın düzeyine uygun olarak 25, toplamda ise 100 etkinlik hazırlanmıştır.
 
Etkinlikler hazırlanırken öğrencilerin gelişimleri göz önüne alınmış ve 9. sınıftan 12. sınıfa doğru inceleme ve araştırmaya dayalı etkinliklere daha fazla ağırlık verilmiştir. Örneğin; 9. sınıfta uygulanabilecek etkinlikler öğrencilerin konuyla ilgili olarak kendilerinin üretebileceği ve hayal güçlerini kullanabilecekleri, bunu kullanırken de yaptıklarını destekleyen sebepler öne sürebilecekleri, araştırma esnasında daha kolay bulabilecekleri etkinlikler olarak tasarlanmış; 11. sınıfta ise özellikle yazılı ve görsel materyallere dayalı incelemelere, öğrencilerin oluşturacakları gerçekçi metin ve araştırmalara yer verilmiştir. Etkinliklerin hazırlanmasında MEB’in hazırladığı yeni programda yer alan diğer bilimler ve derslerle ilişki kurulması, tarihsel düşünme becerilerinin geliştirilmesi, eş zamanlı tarih şeritlerinin hazırlanması, bütüncül bir anlayışla konuların ele alınması, inceleme gezileri ile müzeler, anıtlar, savaş alanları gibi konuların dikkate alınması, belgeseller ve filmlerden yararlanılması gibi hususlar da dikkate alınmıştır. Temel olarak tüm sınıflarda öğrencilerin etkinliği yaparken zevk alabilecekleri, konuyu öğrenebilecekleri ve konuya farklı açılardan yaklaşabilecekleri, etkinlikler sonunda da kendilerine güven duymalarını sağlayabilecek etkinlikler hazırlamak hedeflenmiştir.
 

1930’lu yıllarda İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu “Aktif yöntem, öğrencilerin inceleme, araştırma yapmayı öğrenmelerini sağlamakla birlikte istenen bilimsel kafaya sahip olmasını her zaman garanti edemez. O yüzden öğretmenin elinde bir mihenk tası olmalıdır. Tarih eğitimi, tarihçinin kullandığı bilimsel yönteme dayalı, bilimsel düşünceyi oluşturacak şekilde olmalıdır.” sözleriyle bizleri uyarmaktadır. Tarih dersleri için önerilen bu etkinliklerin, belki de ileride hiç bir zaman tarihçilik mesleğine yönelmeyecek öğrencilerimiz için bilimsel yönteme dayalı tarih üretme yolunda küçük birer alıştırmaya da temrin olduğunu unutmamalıyız. Ders boyunca tarihsel düşünme becerilerine işaret eden büyük fotoğrafa sık sık ve yerinde atıflar yapmalıyız.
Son olarak 1990’lı yıllardan günümüze ülkemizde öncü çalışmalarıyla tarih eğitimini bir bilim disiplini hâline dönüştüren, bu konuda çağdaş milletlerden geri kalmamamız için çabalayan ve her zaman desteğini yanımızda hissettiğimiz hocamız Prof. Dr. Mustafa SAFRAN’ a teşekkürü bir borç biliriz.