Yrd. Doç. Dr. İ. Hakkı ÖZTÜK

Öztürk, İbrahim Hakkı. (2012). Tarih Öğretiminde Bilgi ve İletişim Teknolojileri: Kuram ve Uygulama. İstanbul: Kriter Yayınevi.

Öztürk, İbrahim Hakkı. (2012). Tarih Öğretiminde Bilgi ve İletişim Teknolojileri: Kuram ve Uygulama. İstanbul: Kriter Yayınevi.

(kitabı künyedeki linkten indirebilirsiniz...)

       Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki (BİT) gelişmeler tüm alanlarda
olduğu gibi, eğitim alanında da köklü değişimlerin yaşanmasına
sebep oldu. Günümüzde BİT, eğitim ve öğretimi geliştirmenin,
verimli öğrenme ortamları sağlamanın, öğrencileri geleceğe hazırlamanın
vazgeçilmez araçlarından birisi haline gelmiştir.
Dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi, ülkemizde de tarih
öğretimi alanında BİT destekli yöntem, içerik, materyal ve uygulamalar
yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Ancak öğretimde BİT
araçlarının kullanımı, aktif öğrenmeyi teşvik eden, öğrenci merkezli
öğrenme ortamları oluşturan, öğrencilerin bilgi ve beceri kazanımını
etkin bir biçimde destekleyen bir öğretimi her zaman sağlayamamaktadır.
Öğretim uygulamalarında BİT araçlarının işlevi çoğu kez
geleneksel öğretim yöntemlerinin sınırlı bir biçimde desteklenmesinin
ötesine geçmemektedir. Öğretimde BİT kullanımının yenilikçi
ve verimli bir öğrenme süreci oluşturabilmesi için, BİT destekli
etkin yöntem ve stratejilerin geliştirilmesi, nitelikli öğretim materyalleri
ve içeriklerinin hazırlanması, etkileşim, iletişim ve işbirlikli
öğrenmeyi destekleyici web tabanlı uygulamaların kullanılması
gerekmektedir.


       Türkiye’de öğretim uygulamalarında BİT kullanımı hızla
yaygınlaşsa da, yenilikçi yöntem ve yaklaşımların uygulanması ve
nitelikli materyal ve içeriklerin hazırlanması konusunda önemli sorunlar
mevcuttur. Tarih öğretimi açısından değerlendirildiğinde, BİT
destekli öğretim alanında ileri düzeyde olan ülkelerde uygulanan
yenilikçi yöntem ve yaklaşımların birçoğu ülkemizde neredeyse hiç
uygulanmamaktadır. BİT destekli nitelikli öğretim materyali ve
içeriklerinin üretimi konusunda da ülkemizin durumu pek iç açıcı
değildir.
       Öğretim uygulamalarının yanı sıra, bilimsel araştırmalar açısından
da bu alanda Türkiye’de ciddi bir boşluk söz konusudur.
Ülkemizde tarih öğretimi araştırmaları son yıllarda önemli bir gelivi
şim göstermiş olsa da, BİT destekli tarih öğretimi konusundaki çalışmaların
sayısı oldukça sınırlıdır.
       Bu çalışmanın temel amacı ülkemizde tarih öğretiminde BİT
destekli yöntem, yaklaşım ve uygulamaların gelişmesine katkı sağlamaktır.
Çalışma Türkiye’de bu alandaki kuramsal yaklaşımların ve
bilimsel literatürün zenginleştirilmesinin yanı sıra, öğretim uygulamalarının
geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda,
eserin alt başlığındaki “Kuram ve Uygulama” ifadesinin de
işaret ettiği gibi, bu alandaki bilimsel yaklaşımların yanında, somut
öğretim uygulamalarına da yer verilmesi öngörülmüştür. BİT destekli
tarih öğretimiyle ilgili bilimsel araştırmaların ortaya koyduğu
veriler ve sonuçlarla birlikte, uygulamada ortaya çıkan iyi örnekler
incelenmiştir. Ele alınan her konuda varsa Türkiye’den ve çoğunlukla
yurt dışından çok sayıda örnek uygulama ve bunları içeren web
siteleri verilmiştir.
       Kitap altı bölümden oluşmaktadır. Giriş mahiyetindeki birinci
bölümde, BİT destekli tarih öğretimiyle ilgili kavramlar, genel yaklaşımlar,
fayda ve avantajlar, sınırlılıklar, sorunlar ve tarih öğretiminde
İnternet kullanımının genel özellikleri incelenmiştir.
İkinci bölümde, web tabanlı birinci el kaynakların tarih öğretiminde
kullanılması üzerinde durulmuştur. Birinci el kaynakların
kullanımı tarih öğretimi açısından son derece önemli bir konudur.
İnternet kaynaklarının kullanımı, birinci el kaynaklara dayalı tarih
öğretiminde yeni yaklaşım ve uygulamaların doğmasını sağlamıştır.
Üçüncü bölümde, wiki ve blog sitelerinin tarih öğretiminde
kullanımı ele alınmıştır. Bu iki web aracı diğer öğretim alanlarında
olduğu gibi, tarih öğretiminde verimli öğrenme ortamlarının oluşturulmasına
katkı sağlamaktadır.
       Dördüncü bölümde, tarih öğretiminde kullanılan temel öğretim
araçlarından biri olan tarih haritaları açısından BİT destekli yöntem
ve yaklaşımların getirdiği yenilikler incelenmiştir.
Beşinci bölümde, tarih öğretiminde sanal gerçekliğin kullanımı
ele alınmıştır. Bu bölümde müzelerin, tarihi yapı ve mekânların,
günümüzde artık mevcut olmayan tarihi çevre ve ortamların web
tabanlı olarak canlandırılması ile bunun tarih öğretimi açısından
sonuçları irdelenmiştir.
       Altıncı bölümde, tarih öğretiminde bilgisayar oyunlarının kullanımı
üzerinde durulmuştur. Bilgisayar oyunları bir eğlence aracı
olmanın yanı sıra, gitgide bir eğitim aracı olarak da kullanılmaktadır.
Tarih öğretiminde bilgisayar oyunlarının kullanımıyla ilgili birçok
yaklaşım ve uygulama ortaya çıkmıştır.
        Bu çalışma, yazarının dışında birçok kişinin çaba ve katkılarını
barındırıyor. Katkı sağlayan herkese müteşekkirim. Öncelikle
eşim Op. Dr. Filiz Öztürk’e çok teşekkür ederim. Onun sınırsız sabrı
ve desteği olmasaydı, bu çalışmanın tamamlanıp gün yüzüne çıkması
pek mümkün olmazdı. Çalışmayı dil ve anlatım açısından gözden
geçiren değerli dostum ve meslektaşım Yrd. Doç. Dr. Mehmet
Kurudayıoğlu’na teşekkür ederim. Bilgi ve iletişim teknolojileri
konusundaki engin bilgi ve tecrübesinden yararlandığım değerli
dostum ve meslektaşım Zafer Karadayı’ya teşekkür ederim. Burada
tek tek isimlerini sayamadığım, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Tarih Eğitimi bölümündeki lisans ve yüksek lisans düzeyindeki
öğrencilerim, bu eserin ortaya çıkmasında önemli bir paya sahiptirler.
Çalışmadaki bilgi, fikir ve yaklaşımların birçoğu onlar için hazırladığım
ve onlarla birlikte uyguladığım derslerin ürünüdür. Onlara
çok teşekkür ederim. Bunların dışında, öneri ve destekleri ile bu
çalışmaya katkı sağlayan, isimlerini burada sayamadığım tüm dostlarıma
ve meslektaşlarıma şükranlarımı arz ederim.
Yrd. Doç. Dr. İbrahim Hakkı Öztürk
Çanakkale, 2012